Tülay Yıldız Akgül’den Tiyatronun Eleştiri Bahçesi
Akademisyen, dramaturg ve yazar Tülay Yıldız Akgül’ün yeni kitabı Tiyatronun Eleştiri Bahçesi kitabı Duvar Kitabevi tarafından yayımlandı. Yazarın eleştiri üzerine düşüncelerini içeren kitabın ana fikri şu cümlelerle özetleniyor: “Tiyatrocular haklıdırlar; insan uygarlığı denilen bu büyük kültür bahçesinde, onların da ölümü bir parça olsun yendiklerini gösteren bir bilgi-belge ağacı, hiç değilse bunlara şahitlik etmiş bir yazı bitkisi, bir su yosunu hayranlığı, bir kaktüs dikeni eleştirisi, bir ateş çiçeği tepkisi, bir turuncu kadife çiçeği bakışı, bir değerlendirme sarmaşığı türünden tiyatronun eleştiri bahçesine ihtiyaç vardır.”
Tiyatro eleştirisini “entelektüel bir bahçıvanlık uğraşı” olarak tanımlayan yazar, eleştirinin bir yanının oyuncuların ihtiyacına yanıt verirken diğer ve belki daha önemli yanıyla seyircinin alımlama çaba ve ihtiyacına eşlik etmek durumunda olduğunu hatırlatıyor. Tülay Yıldız Akgül, aynı metafordan hareketle eleştirmeni ise “eleştirmen, izlediklerini deneyim, iç görü, özbilinçlilik üçgeni içerisinde görünür kılmaya çalışan tarihsel bakış açısına ve takdir etme kültürüne sahip bir bahçıvandır” olarak nitelendiriyor.
Kitabın tanıtım metninde şu cümleler yer alıyor: “Düşünmek ile düşünce üretmek aynı şey değildir. İnsan her zaman düşünür; örneğin etiketlemek, genellemek, alışkanlık hâline gelmiş yargılara başvurmak da birer düşünme edimidir. Ancak bu edimleri, kendiliğinden olduğu için “düşünce üretimi” sayamayız. Hazır kavram kalıplarının, konfeksiyon bir mantıkla uygun yerlere monte edilmesi, bir düşünme faaliyetinin sonucu gibi görünse de yeni bir düşünce ortaya koymaz. Düşünce üretiminden söz edebilmemiz için bir objeye yönelmek dışında onu bütünü içinde görmeye niyetlenmiş olmak gerekir. Bu ikinci olgu yani niyetlenmiş olma hali farkındalığın dolayısıyla düşünce üretmenin zorunlu koşuludur.”
“Tiyatronun Eleştiri Bahçesi”
Tülay Yıldız Akgül
Duvar Yayınları
79 sayfa
Ankara, 2026
