12 bin yıllık miras: Karahantepe 2025’in en önemli keşfi seçildi
Dünyanın saygın arkeoloji yayınlarından “Archaeology Magazine”, Şanlıurfa’daki Karahantepe’yi 2025 yılının en önemli arkeolojik keşfi olara seçti. Şanlıurfa’da tarih yazan kazılarda bulunan insan yüzü figürü, derginin kapağında yer alarak dünya vitrinine çıktı.
Şanlıurfa yakınlarında yer alan ve Neolitik Dönem’in en görkemli yerleşimlerinden biri olan Karahantepe, uluslararası alanda büyük bir başarıya imza attı. Archaeology Magazine dergisi, 2025 yılının en dikkat çekici 10 keşfini sıraladığı özel listesinde Karahantepe’yi “Dünyanın en önemli keşfi” olarak birinci sıraya yerleştirdi.
Yaklaşık 12 bin yıl öncesine tarihlenen Karahantepe, yalnızca mimari yapısıyla değil, sergilediği gelişmiş sembolizmle de bilim dünyasında heyecan yaratıyor. Derginin kapağını süsleyen ve büyük bir titizlikle gün yüzüne çıkarılan insan yüzü figürü, o dönem insanının sanatsal becerisini ve düşünsel derinliğini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, Karahantepe’nin sadece barınma amaçlı bir yerleşim yeri değil; düşüncenin, inancın ve kolektif anlatının doğduğu sofistike bir merkez olduğu konusunda birleşiyor.
Karahantepe’de yürütülen kazılar, yerleşik hayata geçiş ve tarım öncesi toplumların sosyal yapısı hakkındaki mevcut teorileri kökten sarsıyor. Kazı başkanı ve ekibinin titiz çalışmalarıyla her geçen gün yeni bulgulara ulaşılan bölge, Neolitik insanın zihin dünyasına açılan en önemli kapı olarak nitelendiriliyor. Derginin bu seçimi, Türkiye’nin “Taş Tepeler” projesi kapsamında yürüttüğü çalışmaların küresel ölçekteki etkisini bir kez daha tescillemiş oldu. Karahantepe, önümüzdeki yıllarda da dünya arkeoloji gündeminin en üst sıralarında yer almaya aday görünüyor.
KARAHANTEPE’NİN ÖNEMİ
Karahantepe’nin arkeolojik açıdan taşıdığı en büyük önem, avcı-toplayıcı toplulukların sanılandan çok daha karmaşık bir sosyal yapıya, sanatsal beceriye ve yerleşiklik düzenine sahip olduğunu kanıtlamasıdır. Yaklaşık 12 bin yıl öncesine tarihlenen bu merkez, sadece anıtsal mimarisiyle değil, aynı zamanda “Taş Tepeler” projesinin bir parçası olarak sunduğu antropomorfik (insan biçimli) figürlerle öne çıkar. Özellikle dikilitaşların üzerine işlenen gerçekçi insan betimlemeleri ve fallik semboller, Neolitik insanın kendisini dünyanın merkezine koymaya başladığı, sembolizmin ve inanç sistemlerinin kurumsallaştığı bir dönüşüm evresini temsil eder. Bu bağlamda Karahantepe, yerleşik yaşamın kökenlerini tarımdan ziyade, toplumsal ritüellere ve ortak bir anlatı etrafında birleşen karmaşık bir zihin yapısına dayandıran yeni bir tarihsel perspektif sunmaktadır.