Woyzeck: Modern dünyanın görünmez şiddeti

Tiyatro Anti’nin tek kişilik oyunu Woyzeck, önce Almanya, ardından Türkiye’deki prömiyerlerle ekim ayında sahnelerde olacak. Georg Büchner’in yarım kalmış metninden Ömer İvedi tarafından uyarlanan ve yönetilen oyun, 9 Ekim’de Nürnberg’de sahnelenecek, daha sonra 17 Ekim’de Cihangir Atölye Sahnesi’nde Türkiye prömiyerini yapacak. 30 Ekim Cuma akşamı ise Kadıköy Boa Sahne’de olacak.

Büchner’in metnini tek oyuncuya indiren, fiziksel ve minimalist bir sahneleme sunan oyunda Yaşar Bayram Gül rol alıyor. Oyunun tanıtım metninde, dekor yerine oyuncunun bedeni, ses ve ışık tasarımı üzerinden Woyzeck’in zihinsel çözülüşünün izlenir hâle geldiği ifade ediliyor.

YALNIZCA BİREYSEL BİR TRAJEDİ DEĞİL

Tanıtım metni şöyle: “Bu uyarlama, savaşın, yoksulluğun, iktidarın ve sistematik baskının birey üzerindeki yıkıcı etkilerini günümüz perspektifiyle ele alıyor. Minimal sahneleme anlayışı, fiziksel oyunculuk ve çok katmanlı anlatımıyla seyirciyi Woyzeck’in parçalanan zihnine ortak eden yapım; klasik bir metni bugünün dünyasıyla buluşturarak insanın varoluş mücadelesine evrensel bir bakış sunuyor. Yoksulluk içinde yaşamını sürdüren asker Woyzeck, bir yandan komutanının aşağılamalarına, diğer yandan doktorun insanlık dışı deneylerine maruz kalırken ailesini ayakta tutmaya çalışmaktadır. Sürekli emir alan, sorgulama hakkı elinden alınan ve giderek yalnızlaşan Woyzeck, gerçek ile hayal arasındaki çizgiyi kaybetmeye başlar. Sevdiği kadın Marie’nin sadakatsizliğiyle yüzleşmesi ise onu geri dönüşü olmayan bir yolculuğa sürükler. Bu uyarlama, Büchner’in yarattığı karakteri yalnızca bireysel bir trajedinin değil; savaşın, otoritenin, yoksulluğun ve modern dünyanın görünmez şiddetinin temsilcisi olarak yeniden yorumlamaktadır.”

YARIM KALMIŞ BİR METNİN UZUN TARİHİ

Büchner, 1821’de birlikte yaşadığı kadını öldüren Leipzigli perukçu Johann Christian Woyzeck’in davasından yola çıkarak yazdığı oyunu tamamlayamadı; 1837’de 23 yaşında tifüsten öldü. Metin ancak 1879’da Karl Emil Franzos’un yayıma hazırladığı baskıyla okurla buluşabildi. Franzos adı yanlış okuduğu için Alban Berg’in 1925’te sahnelenen operası bugün Wozzeck adını taşır. Oyunun ilk sahnelenişi ise 1913’te Münih’te gerçekleşti.

“Woyzeck”

Uyarlayan ve yöneten: Ömer İvedi

Oynayan: Yaşar Bayram Gül

Müzik: Gökhan Eroğlu

Işık tasarımı: Teoman Akdeniz

Kostüm tasarımı: Eda İvedi

Video ve fotoğraf: Özgür Onur Damar

Süre: 50 dakika