Joko’nun Doğum Günü: Düzeni sırtlayanların öyküsü

Sizleri taşımaya başladığımdan beri yere bakıyorum hep, daha önce göğe bakardım.”

Cihangir Atölye Sahnesi’nni Roland Topor’un yazdığı Muhammet Uzuner’in yönettiği yeni oyunu Joko’nun Doğum Günü 13 Mart’ta prömiyer yapıyor. Oyun, şiddetin olağanlaştığı, itaatin erdeme dönüştüğü ve bireyin yavaş yavaş sadece işleve indirgendiği bir düzeni mercek altına alıyor. Yazarın, kara mizah ve gerçeküstücülükle beslediği yönetmenin bu üslubu traji-komik ve grotesk rejisiyle sürdürdüğü Joko’nun Doğum Günü, rıza üretiminin sistemin en sadık bekçisi olduğunu fark ettiriyor.

Mine Kırıkkanat çevirisiyle sahneye taşınan oyunun, sahne tasarımı Veli Kahraman, kostüm tasarımı Nihan Şen, müzikleri Berkay Özideş, koreografisi Hicran Akın, ışık tasarımı Muhammet Uzuner, dramaturjisi Oya Yağcı imzasını taşıyor. Oyun fotoğrafları Arzu Gamze Kılınç’a ait. Oyunda, Ali Güvendi, Bilge Nur Serçe, Harun Özkan, İrem Ala, Petek Kayaalp, Sude Gediktaş ve Zeynep Yüce rol alıyor.

ŞİDDET VE EŞİTSİZLİĞİN SIRADANLAŞMASI

Bir atık su deposu işçisi olan Joko’nun başkalarını sırtında taşımayı kabullenmesiyle başlayan dönüşümü izleyiciye; iktidarın şiddet, baskı ve eşitsizliği rıza yoluyla nasıl sıradanlaştırdığını gösteriyor. Joko, bir kişiden çok bir taşıyıcıya, bir bedenden çok bir araca dönüşüyor. Bu dönüşüm ansızın gerçekleşmiyor; tam tersine son derece düzenli, mantıklı ve “makul” gerekçelerle sinsice ilerliyor. Joko’nun maruz kaldığı şey, istisnai bir zulüm değil, düzenin ta kendisi olarak karşımızda boy gösteriyor.

Akıl dışı, korkutucu ve uyumsuz olan şeyler insanı paramparça ederken, sistem tam da bu parçalanmışlık üzerinden kendini ayakta tutuyor ve güçleniyor. Topor, hayatın gerçek yüzünü absürd bir şekilde gösterirken, zekâsı ve keskin mizahıyla bu büyük aldatmacayı da gözler önüne seriyor.

14 ve 15 Mart’ta da seyirci karşısına çıkacak olan Joko’nun Doğum Günü sezon boyunca Cihangir Atölye Sahnesi’nde oynamaya devam edecek.