cogito sahneyi tartışmaya açıyor: Bugün, sahne nedir?
Mevsimlik düşünce dergisi cogito, 2026’nın ilk sayısını “Bugün, Sahne Nedir?” sorusuna ayırdı. Bu başlığı taşıyan ve Ayberk Erkay editörlüğünde hazırlanan dosya, sorunun sadece estetik ya da teknik bir tartışma başlığı olarak değil, politik, etik ve ontolojik bir mesele olarak şekillendiği kuramsal makaleler, denemeler ve söyleşilerden oluşuyor.
cogito’ya göre tiyatroya alan olarak hizmet eden mekânların çoğaldığı, performans pratiklerinin disiplin sınırlarını aştığı, dijital araçların sahneyle iç içe geçtiği, bedenin, sesin ve dilin yeni rejimler altında yeniden dolaşıma girdiği bir tarihsel eşik olarak betimlenebilecek günümüzde “Bugün, Sahne Nedir?!” sorusu aynı zamanda bir sorumluluktan bahsediyor.
SAHNEDE BİRLİKTE DİRENMEK MÜMKÜN OLABİLİR Mİ?
“Kim konuşuyor, kim konuşamıyor? Kim görünür, kim dışarıda kalıyor? Hangi estetik tercihler piyasa, fon ve üretim koşullarıyla şekilleniyor; hangileri gerçekten risk alıyor? Sahne, bugün hâlâ birlikte düşünmenin, birlikte karşılaşmanın ve birlikte direnmenin mümkün olduğu bir alan olabilir mi?” gibi soruları tartışmaya açan dergi, bu soruları yanıtlamaktan çok, onları açık tutmayı ve sahnenin düşünsel gücünü tam da bu açıklıkta aramayı öneriyor.
Bu çerçevede bir araya gelen yazılar, sahneyi kimi zaman tarihsel bir düzenek, kimi zaman ontolojik bir ara-yüzey, kimi zaman politik bir mücadele alanı, kimi zaman da kurgusal ve edebî bir deneyim olarak ele alıyor.
HANGİ YAZI VE SÖYLEŞİLER VAR?
Sunuş yazısını Ayberk Erkay’ın “Bugün, Sahne Nedir?” başlığıyla kaleme aldığı dergide, şu yazı ve söyleşiler yer alıyor:
Nami Başer • Sahne Üzerine Çeşitlemeler
Ayberk Erkay- Zeynep Sayın • Söyleşi: Sahneden Olaya
Beliz Güçbilmez • Tiyatro/Metin/Performans
Deniz Başar • Sömürgecilik Sonrası Zeminde Bir Dili Küresel Ölçekte Tiyatro Sahnesinde Var Etmek
Delphine Edy • Yaşam Öyküsünün Çağdaş Sahnedeki Yükselişi
Melike Saba Akım • Çağdaş Sahne: Varlık-Yokluk Dikotomisinden Sübjektil Ontolojiye
Mutluhan İzmir • Açılış Sahnesi İmago; Ben Bir Ötekidir
Art Babayants • Queer Hisler ve Çok Dilli Tiyatro: Toronto ve Biraz da İstanbul Üzerine Bazı Düşünceler
Susanna Fournier • Zemin Lav, Peki Sahne Nedir? 6 Değerlendirme, Girişim, Yaklaşım, Öneri
Zafer Aracagök • Tiyatro – 1
Kemal Aydoğan- Emine Ayhan • Söyleşi: “Büyük PSM’lerin Önünde Garipsiyorduk”: Sahne Üzerine Bir Söyleşi
Özen Yula • Günümüz Türk Tiyatrosu’nda “Çeşitlenme” Sorunu
Burcu Yasemin Şeyben • Sahnenin Geleceği Üzerine Bilinç Akışsal Bir Deneme
Ece Yassıtepe Ayyıldız • Yeni Bir Sahnenin İzinde: Dijital Çağda Tiyatroya Dair Bir Değerlendirme