Zagon: Raconu bu kez kargalar kesiyor

Öyle sıcak evlerde milletin omzunda babacık babacık demeye benzemez buralar. Burada BAABAA diye bağırtırlar, anladın mı?”

Oyun Laboratuvarı’nın yeni oyunu Zagon, Tarlabaşı sokaklarında büyümüş İzzet adlı bir karganın intikam hikâyesi üzerinden insanın kentteki öteki canlılarla kurduğu ilişkiyi kara mizahla sorguluyor. Çınar Taşdemir’in yazıp yönettiği, hikâyesini Onat Uğantaş’ın kaleme alıp oynadığı oyun, 12 Kasım Perşembe akşamı Kadıköy’deki Koma Sahnesi’nde prömiyer yapıyor. Ardından iki kez Ankara seyircisinin karşısına çıkacak. Bu gösterimlerden biri TAKSAV Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali kapsamında olacak.

İNSANLARA KARŞI YENİ KURAL

Kara komedi türündeki 55 dakikalık oyunun merkezindeki karga, İstanbul sokaklarının yazılı olmayan kurallarını ezbere bilen, sigarasını tüttüren ve haksızlığa gelemeyen biri. Oyunun adı da hikâyenin ruhunu özetliyor. Sokak argosunda “racon”, yani yazısız yasa anlamına gelen “zagon”, oyunda kargaların insanlara karşı koyduğu yeni kuralın adı oluyor.

Zagon karanlık, boğucu ve nemli bir İstanbul gecesinde başlıyor. Hikâye, Kuzey Marmara Otoyolu’nun asfaltından Galata’nın tarihî çatılarına kadar uzanıyor. Anlatıcı, Tarlabaşı’nda büyümüş bir karga olan İzzet. Sokağın içinde yetiştiği için insanların hayvanlara karşı bütün davranışlarını yakından tanıyor. Bu davranışlar iyi niyetli de olabiliyor, gaddarca da. İzzet sahneye geldiğinde önce kentin hâlini anlatıyor ve bunu sert, alaycı, kendine has bir dille yapıyor. Hedefinde insanların kibri ve bitmeyen güç hırsı var. Cihangir’de turist soymaktan kedi maması enflasyonuna kadar pek çok mesele İzzet’in sivri dilinden payını alıyor. Gökyüzünü parselleyen martıların yalakalıkları ve sokakların gizli yasaları da bunlara dahil. Oyunun dili, İstanbul’un sokak jargonundan besleniyor.

DOSTUN ÖLÜMÜ, KOLEKTİF HESAPLAŞMA

Hikâyenin seyrini değiştiren olay, İzzet’in can dostu Erkut’un ölümü. Erkut, son model arabasıyla sokaklarda hüküm süren bir “mafya babası” tarafından keyfî ve vahşice öldürülüyor. Bunun üzerine İzzet dostunun intikamını almaya ant içiyor. Kargaların zekâsını, güçlü hafızasını ve dayanışmasını harekete geçirerek trajikomik ve kanlı bir intikam planı kuruyor. Ancak İzzet’in kişisel hesaplaşması zamanla tek bir karganın davası olmaktan çıkıyor. Bütün hayvanların geleceğini ilgilendiren kolektif bir mücadeleye dönüşüyor. Oyunun sonunda kargalar, insanın fütursuzca sürdürdüğü bencil ve şiddetli davranışlara artık yalnızca seyirci kalmayacaklarını ilan ediyor, yeni bir zagon koyuyorlar.

BİR DİRENİŞ FORMU OLARAK KİNDARLIK

Zagon, insan merkezli dünya anlayışını sorgulamak için bakış açısını tersine çeviriyor. Kent yaşamının “görünmez sakinlerini” hikâyenin merkezine yerleştiriyor. Bunu yaparken şiddet, adalet, intikam, dayanışma ve birlikte yaşama kültürü üzerine sorular soruyor. Oyunun dikkat çeken yorumlarından biri, kargalara atfedilen kindarlıkla ilgili. Kargaların insan yüzlerini uzun süre hatırladığı sık anlatılan bir özelliktir. Oyun bu özelliği yalnızca bir intikam dürtüsü olarak işlemiyor. Onu, haksızlığı unutmayan ve öteki canlıları korumaya yönelen bir direniş biçimi olarak yeniden okuyor. Zagon hem güldürmeyi hem de seyirciyi insanın öteki canlılarla ilişkisini yeniden düşünmeye çağırmayı amaçlıyor.

Zagon, 12 Kasım Perşembe saat 20.30’da Kadıköy’deki Koma Sahnesi’nde ilk kez seyirciyle buluşacak. 14 Kasım Cumartesi saat 20.00’de Ankara’da Aralık Sahne’de sahnelenecek. Ay sonunda ise 27 Kasım Cuma saat 20.00’de Fade Stage’de, TAKSAV Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali programı kapsamında izlenebilecek. Biletler Tiyatrolar‘da.

“Zagon”

Hikâye ve Oynayan: Onat Uğantaş

Yazan ve Yöneten: Çınar Taşdemir

Danışman: Fatih Pazvantoğlu

Dramaturg: Sümeyye Özbay

Asistanlar: Esra Acartürk, Yaşam Yalçın

Kostüm ve Maske Tasarımı: Adem Dağlar

Afiş Fotoğrafı: Doğuş Ozan Alpsar

Afiş Tasarımı: Fatih Pazvantoğlu

Tek perde, 55 dakika