Klan Sahne kapanıyor: Kentsel dönüşüm nedeniyle yıkılacak
İstanbul Beşiktaş’ta bağımsız tiyatro üretimi yapan Klan Sahne, mekânına veda ediyor. Topluluk, “emek ve umutla” kurduklarını söyledikleri sahnelerinin kesinleşen kentsel dönüşüm süreci kapsamında Mayıs ayı sonunda yıkılacağını duyurdu.
“Yaklaşık dört yıldır oyunlar oynadığımız, atölyeler yaptığımız, dostluklar kurduğumuz ve en çok da ‘evde hissettiğimiz’ bu alanın son günlerini yaşıyoruz” diyen topluluk, varlığına destek olan tüm seyircisine, tiyatrocu dostlarına ve ekip arkadaşlarına teşekkür ederken özellikle atölye öğrencilerini “bu mekânın var olma sebebi” olarak nitelendirdi.
“BAĞIMSIZ TİYATRO YAPMAK NEREDEYSE İMKANSIZ”
Klan Sahne, bağımsız tiyatro yapmanın “neredeyse imkânsız hâle geldiği” bu dönemde bir sahne kurmayı, yaşatmayı ve sanat üreterek ayakta tutmayı başardıklarını vurgulayarak geriye dönüp baktığında bununla gurur duyduklarını ve “iyi ki” dediklerini aktardı. Klan olarak başka alanlarda ve belki de yeni bir mekânda üretmeye devam edeceklerini açıklayan topluluk duyurusunu şu sözlerle kapattı: “Ama şimdi bu sahnenin ışıkları kapanıyor. İyi ki hepimize ev oldun Klan Sahne Beşiktaş.”
KENTSEL DÖNÜŞÜM TEHDİDİ
Kentsel dönüşüm İstanbul’da bağımsız tiyatro mekânları için giderek kalıcı bir tehdit haline geliyor; Klan Sahne bu süreçteki son kayıplardan biri. Sosyal Fayda için İletişim Derneği’nin (SoFİ) Ayşegül Algan ve Mustafa Kara tarafından yapılan Tiyatro Sahnelerinin İletişim Alışkanlıkları araştırması, Klan Sahne’nin hikâyesinin rastlantı olmadığını gösteriyor. İstanbul’daki bağımsız sahnelerin yüzde 42,6’sı iş merkezi, plaza ya da pasajda, yüzde 32,4’ü apartmanda faaliyet gösteriyor. Bu mekânların önemli bölümünün sahne olarak inşa edilmemiş, sonradan dönüştürülmüş ticari yapıların alt katları ya da apartman daireleri olması, bu alanları kentsel rant ve dönüşüm baskısına en açık yerler haline getiriyor. Tiyatro ya da sinema salonu olarak 1960’lı ve 1970’li yıllarda inşa edilenler de apartmanların kentsel dönüşüm süreci içinde yok olma riski taşıyor. Araştırma, 2000’li yıllardan bu yana kentsel rant baskısının ve kültürel merkezîleşmenin “bağımsız sanat alanlarına olumsuz etkisini en çok hisseden mekânların başında tiyatro sahnelerinin geldiğini” de saptıyor. Tiyatro sahnelerinin yoğun olduğu Kadıköy bölgesinde kentsel dönüşüm süreci hızlandığında pek çok sahnenin bundan etkileneceği ifade ediliyor.
BEŞİKTAŞ’TA BAĞIMSIZ TİYATRONUN SONU MU?
İstanbul’un merkezi ilçelerinden Beşiktaş, Klan Sahne’nin kapatılmasıyla önemli bir mekanını kaybediyor. Beşiktaş Çarşı’da yer alan Beşiktaş Kültür Merkezi ve Sahne Beşiktaş ağırlıklı olarak televizyon-Youtube çekimleri ve stand-up gösterileri için kullanılıyor. Bölgede ayrıca stand-up gösterileri için kullanılan bazı mekanlar bulunuyor. Sahne Beşiktaş’ın programında tiyatro oyunlarına çok nadir olarak yer veriliyor. Beşiktaş Çarşı’nın uzağında, Şişli sınırında yer alan Zorlu PSM ile Beşiktaş Belediyesi’ne ait birkaç sahne öne çıkarken, bağımsız sahnelerin ilçede faaliyet alanı neredeyse kalmıyor. İlçe genelinde bağımsız tiyatro sahneleri “içerik çekimi”, “stand-up” ve “ticari tiyatro” hakimiyetine kaybedilmiş görünüyor.
