ÇİZGİ Festivali 5-6 Eylül’de: Kuklayla iktidar, iplerle bakım emeği
Uluslararası Af Örgütü’nün Amnesty Creative Fellows programında bir araya gelen genç katılımcıların tasarladığı altı atölye, 5-6 Eylül’de çevrimiçi ÇİZGİ Festivali’nde uygulanacak. Çizim, kolaj, kukla ve zihinsel haritalama; bedenin kamusal görünürlüğünden ev içi bakım emeğine uzanan başlıklarda birer yöntem olarak kullanılıyor. Katılım ücretsiz.
Festival programlarında genelde kimin ne göstereceği yer alır, ÇİZGİ Festivali’nin programında ise kimin ne yaptıracağı yazıyor: Altı atölye, on dokuz kolaylaştırıcı, iki gün ve altı buçuk saatlik toplam süre. Seyirci koltuğu yok; katılımcı kâğıdı var. Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi’nin insan hakları eğitimi platformu üzerinden duyurulan ÇİZGİ, 5-6 Eylül 2026’da çevrimiçi olarak yapılacak. Festival, Amnesty Creative Fellows: Haklar için Sanat Programı katılımcılarının aylar süren bir öğrenme ve üretim sürecinin ardından tasarladıkları altı özgün atölyeden oluşuyor. Duyurunun çerçevesi, sanatın yaratıcılığı ile insan haklarının dönüştürücü gücünü bir araya getirmek olarak kuruluyor.
KATILIMCILAR KENDİ ATÖLYELERİNİ TASARLIYOR
Atölyeleri yürüteceklerin profili, festivali sıradan bir etkinlik takvimi maddesinden ayırıyor. Program, 18-28 yaş aralığındaki katılımcılara açık ve sanat deneyimi gerektirmiyor; beş haftalık deneyimsel öğrenme atölyelerinin ardından katılımcılar küçük gruplar (peer pod) hâlinde kendi atölyelerini tasarlıyor ve uyguluyor. Programın dördüncü aşaması olan “practicum”, hazırlanan atölyelerin gerçek katılımcılarla buluşmasını öngörüyor ve mezuniyetin koşulu sayılıyor. Yani ÇİZGİ’ye katılan kişi yalnızca bir atölyeye kaydolmuyor; genç bir kolaylaştırıcı kuşağının eğitiminin son halkasını tamamlıyor.
Atölyelerin yöntem repertuvarı da dikkate değer. “Görünmez İplerin Ötesi”, gündelik hayatın mikro iktidar ilişkilerini kukla simülasyonları üzerinden deneyimletiyor ve süreci kolektif bir “İttifak Manifestosu” ile bitiriyor. “Görünmeyen Düğümler”, ev içi bakım emeğini ipler ve düğümler aracılığıyla somutlaştırıyor. “Kentsizler” zihinsel haritalama, “İş Hayatında Haklarımız ve Sınırlarımız” kolaj, “Görünmek: Bedenin Kamusal Hali” ise çizim temelli çalışmalara dayanıyor. Bedeni, nesneyi ve mekânı temsil aracı olarak kullanan bu hat, hak temelli pedagojiyle performatif yöntemlerin kesiştiği tanıdık bir alanı işaret ediyor.
Zoom üzerinden yapılacak olan atölyelere, kent yaşamına dair deneyimlerini paylaşmak, farklı perspektifleri duymak ve kenti yeniden düşünmek isteyen herkes ücretsiz olarak katılabiliyor. Başvurular ÇİZGİ Festivali başvuru formu üzerinden alınıyor.
ATÖLYE PROGRAMI
5 Eylül 2026, Cumartesi
12.00-13.30 — Görünmek: Bedenin Kamusal Hali. Kamusal alanda görünürlük, haklar ve aidiyet.
14.00-15.30 — Geleceği Kim Kurar? İklim krizi, teknoloji ve nesiller arası adalet. Yürütücüler: Buse Doğan, Meryem Şimşek, Batuhan Aysan, Müzeyyen Sude Ersarı.
16.00-17.30 — Görünmez İplerin Ötesi. Mikro iktidar ilişkileri, kişisel sınırlar ve özerklik. Yürütücüler: Berfin Hanalp, İpek Mayıs Oğuz, İlkin Öykü Fışkın, Ceren Nur Dilmen.6 Eylül 2026, Pazar
12.00-13.30 — İş Hayatında Haklarımız ve Sınırlarımız: “Biz Bir Aileyiz” (Mi Acaba?) Mobbing, sürekli ulaşılabilirlik ve görünmeyen emek. Yürütücüler: Meriç Demet Demir, Nazlıcan Karakoç, Şevval Özaygün, Kamil Baş.
14.00-15.30 — Görünmeyen Düğümler: Bakım Emeği ve Yük Paylaşımı. Yürütücüler: Funda Coşkun, İrem Berzah Ateş, Jinda Karademir, Merve Uluk.
16.00-17.30 — Kentsizler: Kentte Güvende Hissetmek. Güvenlik, aidiyet ve mekânsal eşitsizlik. Yürütücüler: Sude Sıla Severcan, Meltem Karaca, Berna Cingöz, Zümrüt Çerçi.