30. İstanbul Tiyatro Festivali 22 Ekim’de başlıyor

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından, Koç Holding Enerji Grubu Şirketleri Aygaz, Entek, Opet ve Tüpraş sponsorluğunda düzenlenen İstanbul Tiyatro Festivali 30. kez perdelerini açmaya hazırlanıyor. 22 Ekim – 3 Aralık tarihleri arasında, Mehmet Birkiye küratörlüğünde izleyiciyle buluşacak festival, Türkiye’den ve yurtdışından toplam 17 tiyatro, performans ve dans gösterisine evsahipliği yapacak. Biletler 11 Eylül Cuma günü satışa çıkacak.

İstanbul Tiyatro Festivali, altı uluslararası, on bir yerli gösteriden oluşan bir programla tiyatroseverlerle buluşacak. 3 Aralık’a kadar sürecek festivalde bu yıl iki yapım İKSV Genç Sanatçı Fonu ile desteklenecek. Hafıza, bu yılki programda en çok üzerinde durulan meselelerden biri. Murat Gülsoy’un yazdığı Mehmet Birkiye’nin yönettiği Ve Ateş Bizi Tüketiyor, kayıp birini ararken kendini, benliğini, geçmişini bulma yolculuğunu anlatıyor. Çiğdem Erdöl’ün yazdığı Elif Sözer ve Zeynep Özden’in yönettiği Sanatçısı Belirsiz *İvi Buradaydı, 1964 sürgününden sonra kentin kültürel hafızasından silinen bir ressamı adıyla geri çağırıyor. Elif Özge Maltepe’nin yazdığı Mehmet Birkiye’nin yönettiği Bir Çeyiz Sözleşmesi’nde arşivden çıkan 129 yıllık bir çeyiz senedi, yazıldığı Yeniköy’deki bir kilisede yeniden okunuyor. Taldans’ın koreografiyle hazırlanan En Son Neyi Unuttuğumu Hatırlamıyorum ise otuz yıl önce arşivlenmiş bir sahne çalışmasını bugünün bedenleriyle temasa geçiriyor.

Dil ve iletişim, programın izleyicileri üzerine düşünmeye davet ettiği diğer önemli meseleler. Marah Haj Hussein’in projesi Dil Broblem Değil, işgal altında yaşayan bir ailenin ses kayıtlarından yola çıkarak anadilin kuşaktan kuşağa dönüşümünü gözler önüne seriyor. Ramesh Meyyappan ve George Mann’ın birlikte ürettikleri Veda Ritüeli’nde doğuştan sağır bir adam, işaret dilini hiç öğrenmemiş ilgisiz babasının ölümünün ardından ona kendi ritüeliyle veda ediyor. Caroline Guiela Nguyen’in yazıp yönettiği, festivalin ilk oyunu Lacrima ise Fransızca, Tamilce, İngilizce ve Fransız işaret dilindeki sahnelerinde Paris’teki bir modaevinden Mumbai’deki nakış atölyelerine uzanan bir emek zincirini deşifre ediyor.

Festival sahnesine taşınan bu meseleler, farklı zaman ve coğrafyalardan bugüne uzanıyor; içinde yaşadığımız dünyada yeni karşılıklar buluyor. Usta yönetmen Dmitry Krymov’un yazıp yönettiği Requiem, Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde yazılan; Suzie Miller’ın kaleme aldığı Nagihan Gürkan’ın sahnelediği Anna K, bir kadının özel hayatının sosyal medyada bir hashtag’e dönüşmesini konu alan yapımlar. J.M. Coetzee’nin romanı Romancının Romanı’ndan Saim Güveloğlu’nun uyarladığı Elizabeth Costello edebiyat, etik ve insanın dünyayla kurduğu ilişki üzerine bir sorgulama. Yeşim Özsoy’un yazıp yönettiği Aksak Deliryum’da ise adı konmamış bir felaket yavaş yavaş gündelik hayata sızıyor. Kadınların deneyimleri ve üretimleri, programın farklı noktalarında birbirine bağlanıyor. Yngvild Aspeli, Paola Rizza’ın kukla anlatısına başvurak uyarladığı Bir Bebek Evi, festivalin bu hattındaki ilgi çekici duraklardan biri.

Dans yapımları, her zaman olduğu gibi festivalin önemli bir parçasını oluşturuyor. Nederlands Dans Theater’ın festivaldeki programı, Jiří Kylián ve Marco Goecke’nin NDT repertuvarından iki yapıtını Noé Soulier’nin yeni eseriyle yan yana getirerek topluluğun farklı kuşaklardan koreograflarından bir seçki sunuyor. Otuzuncu festivale özel olarak koreograf Fernando Melo’ya sipariş edilen Rüzgâr Ağacı ise İstanbul Devlet Opera ve Balesi işbirliğiyle MDTistanbul dansçıları tarafından hayata geçiriliyor.

Beş yıl önce İstanbul’a yazılmış bir aşk hikâyesi olarak yolculuğuna başlayan İstanbul Mon Amour, bu yıl Aşk > Nefret < Aşk alt başlığıyla, Murat Mahmutyazıcıoğlu’nun yazdığı hikayelerle Kadıköy’e uğrayarak kentle kurduğu ilişkiyi yeni duraklar, karşılaşmalar ve anlatılarla sürdürüyor. Geçtiğimiz yıl başlayan Reşad Ekrem Koçu uyarlamaları, Silahşör Kızı Rabia Hanım ile bu kez başka bir İstanbul öyküsünü izleyiciyle buluşturuyor. Oscar Wilde’ın zamana meydan okuyan eseri Dorian Gray’in Portresi’ni festival küratörlüğünün son yılında Mehmet Birkiye yönetiyor ve oyun, festivalin kapanışını yapıyor.

FESTİVAL DIŞI PRÖMİYERLER

İstanbul Tiyatro Festivali, geçen yıl başlattığı “Festival Dışı Prömiyerler” çağrısını 30. edisyonunda da sürdürüyor. Festival, programında yer almayan ancak 22 Ekim–3 Aralık 2026 tarihleri arasında İstanbul’da prömiyer yapacak yerli yapımları festival izleyicisine duyurmayı amaçlıyor. Bu tarihler arasında İstanbul’un farklı sahnelerinde ilk kez izleyici karşısına çıkacak yeni prodüksiyonlar, web sitemizde “Festival Dışı Prömiyerler” başlığı altında özel olarak hazırlanan bir sayfada festival izleyicisinin dikkatine sunulacak. Ayrıca İstanbul Tiyatro Festivali Instagram hesabında, izleyicileri web sitesindeki bu ajandaya yönlendiren bir duyuru paylaşılacak. Formda istenen tüm bilgileri eksiksiz içeren ve 9 Ekim 2026 tarihine kadar ulaştırılan başvurular web sitesinde yayımlanacak.

FESTİVAL ARTI: ÜCRETSİZ ETKİNLİKLER

Festival, bu yıl ücretsiz etkinlikler programını yeni bir başlık altında, Festival Artı adıyla daha geniş bir çerçevede izleyiciyle buluşturuyor. Eylül ayında başlayacak program, festival dönemine hazırlık niteliği taşıyan söyleşiler ve ustalık sınıflarıyla açılacak; 30. İstanbul Tiyatro Festivali boyunca farklı ücretsiz etkinliklerle devam edecek. Festival Artı programına ilişkin ayrıntılı bilgiye tiyatro.iksv.org adresinden ulaşılabilir.

30. İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında, İstanbul’un iki yakasında; AKM Tiyatro Salonu, Alan Kadıköy, Arter, DoubleTree by Hilton Kadıköy, Fiba Salon İKSV, İBB Şehir Tiyatroları Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı, İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, Komünite, Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi, Panayia Kilisesi, Paribu Art, Phebus Müzayede Evi, Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi (TESAK), Yeldeğirmeni Sanat, Zorlu PSM olmak üzere 17 farklı mekân festival izleyicilerine kapılarını açacak.

Festival biletleri, İKSV Lale Kart üyeleri için 7 Eylül Pazartesi saat 10.30’da başlayan ön satış döneminin ardından 11 Eylül Cuma saat 10.30’da passo.com.tr adresinden, Passo mobil uygulaması, Passo web sitesi üzerinden ve Passo perakende satış noktalarından genel satışa açılacak. Eczacıbaşı Genç Bilet projesi kapsamında, sınırlı sayıda öğrenci bileti 50 TL’den satışa sunulacak. Engelli izleyiciler ve refakatçileri %50 indirimli biletlerini web sitesindeki Engelsiz Bilet Al seçeneklerini kullanarak alabiliyor.

ONUR ÖDÜLÜ TİLBE SARAN’A

30. İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü, 9 Eylül Çarşamba akşamı The Marmara Otel Taksim’de düzenlenen bir törenle oyuncu Tilbe Saran’a sunuldu. Tilbe Saran konuşmasında, “1989’dan bu yana geçen 37 yılda, İstanbul Tiyatro Festivali’nin 636 işinden kimbilir kaçını görmüş kaçını unutmuştum. Ama Dikmen hocanın bir yazısında dediği gibi ‘hayatımızın akışını değiştiren bazı anlar vardır’. Benim de bu ödül haberiyle belleğimin denizinde hayatımın akışını değiştiren bazı oyunlar, bazı oyuncular, bazı tasarımlar, bazı mekanlar, bazı sesler, görüntüler su üzerine çıkmaya başladı. 37 yıl boyunca İstanbul Tiyatro Festivallerinde izlediklerim kadar festivalin parçası 14 oyunumun aklımda kalan nice anısı doluşuverdi belleğime. Daldım hayallere. Hatırladıkça listem kabardı. Hangi birini saysam bir sonrakinin hatırı kaldı. Derken yitirdiklerim de hafızamın derinliklerinde belirmeye başladı. Hocalarım…dostlarım…ustalarım… işlerinin peşinde hayranlıkla koştuklarım… ve İstanbul’un dehlizlerine gömülüp silinen nice seyir mekanı içimi dağladı. Bu kayıplarla yüzleşmek pek kolay olmadı. Sonra tanıdık bir his geldi oturdu yüreğime: umut. İstanbul Tiyatro Festivali galiba bana en çok ‘umut’ verdi. Gündelik hayatın gelgeç dertlerinin karanlığında nefes aldırtmaktan söz etmiyorum. Havel’in tanımladığı “umut”tan söz ediyorum. İyimserlikle aynı şey olmayan umuttan. Sonucun ne olacağından bağımsız olarak bir şeyin anlamlı olduğuna duyulan kesinlik duygusundan. İlk yıllarından bugüne dünya ile aramızda köprüler kuran, izleme ezberlerimizi bozan, bazen ‘ne bu’ dedirten bazen birinin düşüne girmiş kadar büyülü dünyalar kuran nice iş benim hayatıma ‘anlam’ kattı. Meltem gibi bir hafiflik ve umut taşıdı. Bugün hayranı olduğum onca usta ile aynı satırda anılmak ve bir gün öğrencilerimle de aynı satırda buluşabilme ümidi beni kelebekler kadar sarhoş etti. Her daim kendini yıkarak yeniden var eden tiyatro sanatına, umuda, anlama hayata, kelebeklere ve İKSV’ye teşekkür ederim,” dedi.

30. İSTANBUL TİYATRO FESTİVALİ PROGRAMI

AÇILIŞ GÖSTERİSİ: LACRIMA
22 Ekim Perşembe, 20.00, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi
23 Ekim Cuma, 20.00, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi

KAFES ARKASI GÜNAHKÂRLARI: SİLAHŞÖR KIZI RABİA HANIM
24 Ekim Cumartesi, 15.00 | 20.30, Phebus Müzayede Evi
25 Ekim Pazar, 18.00 | 20.30, Phebus Müzayede Evi

RÜZGÂR AĞACI
24 Ekim Cumartesi, 20.30, AKM Tiyatro Salonu
25 Ekim Pazar, 15.00, AKM Tiyatro Salonu

BİR ÇEYİZ SÖZLEŞMESİ
30 Ekim Cuma, 18.00 | 20.30, Panayia Rum Kilisesi, Yeniköy
31 Ekim Cumartesi, 18.00 | 20.30, Panayia Rum Kilisesi, Yeniköy
1 Kasım Pazar, 18.00 | 20.30, Panayia Rum Kilisesi, Yeniköy

VE ATEŞ BİZİ TÜKETİYOR
31 Ekim Cumartesi, 20.30, Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi
1 Kasım Pazar, 18.00, Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi

SANATÇISI BELİRSİZ*: İVİ BURADAYDI
3 Kasım Salı, 20.30, Arter Karbon
4 Kasım Çarşamba, 20.30, Arter Karbon
17 Kasım Salı, 20.30, Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi

ELIZABETH COSTELLO
4 Kasım Çarşamba, 20.30, Paribu Art
5 Kasım Perşembe, 20.30, Paribu Art

VEDA RİTÜELİ
7 Kasım Cumartesi, 20.30, Paribu Art
8 Kasım Pazar, 15.00, Paribu Art

REQUIEM
11 Kasım Çarşamba, 20.30, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi
12 Kasım Perşembe, 20.30, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi

EN SON NEYİ UNUTTUĞUMU HATIRLAMIYORUM
13 Kasım Cuma, 20.30, Alan Kadıköy
14 Kasım Cumartesi, 20.30, Alan Kadıköy

BİR BEBEK EVİ
14 Kasım Cumartesi, 20.30, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi
15 Kasım Pazar, 18.00, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi

ANNA K
18 Kasım Çarşamba, 20.30, Alan Kadıköy
19 Kasım Perşembe, 20.30, Alan Kadıköy

İSTANBUL MON AMOUR: AŞK > NEFRET < AŞK
21 Kasım Cumartesi, 15.00 | 17.00, Kadıköy (İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, Yeldeğirmeni Sanat, Komünite)
22 Kasım Pazar, 15.00 | 17.00, Kadıköy (İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, Yeldeğirmeni Sanat, Komünite)

AKSAK DELİRYUM
24 Kasım Salı, 20.30, Alan Kadıköy
25 Kasım Çarşamba, 20.30, Alan Kadıköy

NEDERLANDS DANS THEATER (NDT 2)
27 Kasım Cuma, 20.30, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi
28 Kasım Cumartesi, 20.30, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi

DİL BROBLEM DEĞİL
28 Kasım Cumartesi, 20.30, Alan Kadıköy
29 Kasım Pazar, 15.00 | 18.00, Alan Kadıköy

DORIAN GRAY’İN PORTRESİ
3 Aralık Perşembe, 20.30, Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi